X
تبلیغات
پیام های قرآنی - نمونه طرح درس بر اساس الگوی استقرایی
تاريخ : 89/11/22 | 10:1 | نویسنده : مریم مسعودی

"طرح درس الگوی استقرایی به روش تکوین مفهوم"

 

عنوان درس : چربیهای سیر شده و سیر نشده                       

   صفحه: 6                             کتاب: زیست و آز 1

سال : دوم متوسطه

 

نام ونام خانوادگی تهیه کننده:  

 

استان / منطقه : اصفهان

تلفن تماس :

 

هدف پایانی : توسعه قدرت تشخیص ، استنباط و قضاوت در دانش آموزان در رابطه با انواع چربیها

هدف آموزشی: تکوین مفاهیم چربیهای سیرشده وسیر نشده وشناخت انواع چربیهای موجود در بدن جانداران

هدف رفتاری : از دانش آموزان انتظار می رود پس از پایان تدریس بتوانند :

1 – انواع چربیها را نام ببرند .

2 – تفاوت چربیهای سیرشده و سیر نشده را بیان کنند .

3 – علت مایع بودن چربیهای سیر نشده را توضیح دهند .

4 – از بین چند نوع چربی که در اختیار دارد بتواند آنها را از هم تفکیک کنند.

5 – چگونگی تبدیل چربیهای سیرنشده به سیر شده را توضیح دهند.

 

مراحل تدریس ( شرح مختصر مراحل تدریس طبق الگوی استقرایی)

مدل کلاس سنتی می باشد و دبیر پس از ورود به کلاس و احوالپرسی از دانش آموزان، حضور وغیاب می کند سپس از بچه ها خواهش می کند که طبق گروه بندی که از قبل انجام شده است، تیمهای 6 نفره خود را تشکیل دهند، در ضمن دبیر مواد مختلف را با خود به کلاس آورده است. سپس دبیر پای تابلو می نویسد :

به نام خدا

" تشخیص انواع چربیها "

بعد از آن برای ایجاد انگیزه سوالاتی را مطرح می کند ؟ مثلا :

1 – چربیها چه نقشی در بدن دارند ؟

2 – چربیهای جامد ممکن است چه ضرری برای بدن داشته باشند ؟

بعد از آن برای ارزشیابی تشخیصی این سوالات را مطرح می کند مثلا :

1 – چند نمونه چربی جانوری مثال بزنید .

2 – چند نمونه چربی گیاهی نام ببرید .

 

 

الف – جمع آوری و گرد آوری داده ها :

در این مرحله دبیر با طرح سوالاتی مناسب و از پیش آماده شده دانش آموزان را به سوی مفهوم چربیهای سیر شده و سیر نشده سوق می دهد .

دبیر: چند نمونه چربی جامد نام ببرید .

دانش آموزان : روغن حیوانی ، روغن نباتی جامد ، دنبه ، خامه  ،کره

دبیر : چند نمونه چربی مایع نام ببرید.

دانش آموزان : روغن زیتون ، روغن بادام ، روغن کنجد ، روغن آفتابگردان

دبیر : از نظر ساختمان، چربیهای جامد و مایع چه فرقی دارند ؟

دانش آموزان : شاید نقطه ذوبشان فرق می کند .

دبیر : به نظر شما چرا چربیهای مایع بهتر از چربیهای جامد است ؟

دانش آموزان : چون هضم آنها راحت تر است .

حالا دبیر از دانش آموزان می خواهد از مطالب ارائه شده نتیجه گیری های خود را بنویسند و در آن تفاوتهای اساسی چربیهای مایع و جامد را ذکر کنند و برای هر گروه چند مثال بزنند.

دبیر : لطفاً هر تیم لیست خود را بخواند و بقیه با بهره گیری از مطالب یکدیگر لیست خود را کامل کنند.

دانش آموزان : نماینده هر تیم لیست خود را می خواند .

دبیر : توجه کنید که موم جزو لیپیدهاست ولی جزو چربیها نیست . دانش آموزان موم را حذف کرده و مواردی را که در لیست ها مشترک نیست به لیست خود اضافه کنید.

 

ب – طبقه بندی یا گروه بندی :

دبیر : حالا هر کدام از شما نمونه های شبیه به هم را جدا کرده و به دو دسته تقسیم کنید.

دبیر به دانش آموزان فرصت می دهد تا گروه بندی آنها تمام شود و دراین مدت به طور غیر مستقیم به آن ها کمک می کند .

یکی از دانش آموزان : بر چه اساسی نمونه ها را به دو گروه تقسیم کنیم؟

دبیر : به نحوه ی ارتباط ها و شباهت ها توجه کنید و تفاوتها را پیدا کنید و براساس شباهت ها و تفاوت ها آنها را به دو گروه تقسیم کنید .

پس از اتمام مهلت دبیر می گوید: حالا در گروه های خود به طور تیمی دسته بندی های خود را با یکدیگر مقایسه کنید و هر تیم یک جدول دو ستونی را رسم نماید . دبیر به دانش آموزان چند دقیقه مهلت می دهد بعد از اتمام مهلت نماینده هر گروه دسته بندی خود را می خواند گروه های برتر انتخاب می شوند در نهایت دبیر با کمک دانش آموزان دسته بندی ها را اصلاح و تکمیل کرده و روی تابلو می نویسد.

طبقه بندی نهایی :

روغن کنجد – روغن زیتون – روغن آفتابگردان – روغن سویا

روغن حیوانی – کره – خامه – دنبه – پیه

 

 

ج – عنوان بندی :

دبیر : دانش آموزان عزیز براساس خصوصیات این دو گروه دو نام مناسب برای آنها انتخاب کنید .

دبیر به دانش آموزان چند دقیقه مهلت می دهد .

دبیر : خوب مهلت تمام شد حالا نمایندگان هر گروه عنوان انتخابی خود را بخوانند و دیگر تیمها با ذکر دلیل به رد یا قبول آن بپردازند .

دانش آموزان : نماینده تیم شماره 1 می گوید ما عناوین ( چربیهای جامد و چربیهای مایع ) را انتخاب کردیم . نماینده تیم شماره 2 می گوید ما عناوین(چربیهای گیاهی و جانوری ) را انتخاب کردیم. نماینده تیم شماره  3 می گوید ما عناوین ( چربیهای خوب و بد ) را انتخاب کردیم و نماینده تیم شماره 4 می گوید ما عناوین  ( چربیهای سیرشده و سیر نشده ) را انتخاب کردیم .

دانش آموزان : در جواب تیم شماره 3 یکی از دانش آموزان می پرسد آیا چربیهایی مثل خامه ، روغن حیوانی و.... بطور کلی بد هستند .

دبیر : مصرف متعادل آنها ضرری ندارد ولی مصرف زیاد آنها برای بدن مضر است .

یکی از دانش آموزان می گوید روغن های نباتی جامد در کدام گروه قرار می گیرد با این که گیاهی است ولی جامد است .

دبیر : روغن های نباتی مایع هستند ولی در کارخانه با افزودن هیدروژن به آنها بصورت جامد در می آیند چون قبلا مرد م تمایل بیشتری به مصرف روغن های جامد نشان می دادند .

دانش آموزان : عناوین تیم 4 برای ما تا حدی نامفهوم است .

دبیر : عناوین تیم 4 کاملاً درست است و از خود آنها می خواهیم دلیل خود رابیان کنند.

نماینده تیم 4 : یکی از اعضای تیم ما این عناوین را در کتاب خوانده است و در تیم ارائه کرده است .

دبیر : لطفاً توضیح بیشتری بدهید .

نماینده تیم 4 : اصطلاح سیر شده و سیر نشده در چربیها به این معناست که در اسید چرب آنها پیوند بین کربن و هیدروژن ساده است و چون حداکثر هیدروژن را دارد دیگر نمی تواند هیدروژن بگیرد پس اصطلاحاً می گویند از هیدروژن سیر شده است ولی چربیهای سیر نشده پیوند دوگانه یا سه گانه در اسید چربشان وجود دارد و می توانند هیدروژن بگیرند و پیوند ساده ایجاد کنند پس از هیدروژن سیر نشده اند .

دبیر : توضیحاتشان خوب بود و حالا همه  ما متوجه شدیم که چربیهای سیر شده و سیرنشده یعنی چه.

 پس حالا به ستون های جدول خود نام می دهیم:

چربیهای سیر نشده

چربیهای سیر شده

روغن کنجد – روغن زیتون – روغن آفتابگردان – روغن سویا

روغن حیوانی – کره – خامه – دنبه – پیه –روغن نباتی جامد

 

دبیر : پس نتیجه می گیریم که چربیهای سیر شده جامدند ، حداکثر هیدروژن را دارند ، پیوند دوگانه یا سه گانه در اسید چربشان ندارند و پیوند بین H , C در اسید چرب آنها ساده است ، هضم آنها مشکل تراز چربیهای سیر نشده است بیشتر چربیهای جانوری سیر شده هستند و چون کلسترول آنها زیاد است می توانند برای بدن مضر باشند.

چربیها سیر نشده مایع هستند ، گیاهی هستند و هضم آنها راحت تر است .

یکی از دانش آموزان : چرا چربیهای سیر نشده مایع هستند ؟

دبیر : چون اسید چرب آنها در اثر داشتن پیوند دوگانه یا سه گانه خمیدگی دارد و مولکول های آنها نمی تواند به هم نزدیک شود و در نتیجه در دمای اتاق مایع هستند.

بیشتر دانش آموزان از این روش تدریس و نتیجه گیری آن راضی هستند .

 

شیوه ارزشیابی از درس :

دبیر : حالا که مفهوم چربی سیر شده و سیر نشده را درک کرده اید ،از بین موادی که در اختیار شما قرار می گیرد چربیهای سیر شده و سیر نشده را مشخص کنید و از سخنگوی هر تیم می خواهد که پس از همفکری با اعضای تیم فهرست خود را اعلام کند و دیگر تیم ها با ذکر دلیل به رد یا قبول آن ها بپردازند .

مواد آورده شده به کلاس عبارتند از :

پماد ویتامین D+ A ، روغن وازلین ، روغن ذرت ، روغن حیوانی ، موم ، روغن نباتی جامد ، روغن زیتون ، کره ، خامه

دبیر پس از پایان مهلت تعیین شده برای جدا سازی و طبقه بندی آنها ، در چک لیست خود ، جواب های صحیح و غلط گروه ها را مشاهده و یادداشت می کند . تا نمره ای براساس توانایی تفکیک چربیهای سیر شده و سیر نشده به هر تیم بدهد سپس دبیر از دانش آموزان می خواهد در برگه ای به سه سوال او ، در همان جلسه پاسخ دهند ، به عبارتی دیگر یک امتحان مختصر برگزار می کند .

1 – چربیهای جانوری سیر شده است یا سیر نشده دلیل خود را بنویسید .

2 – چرا چربیهای گیاهی در دمای معمولی اتاق مایع هستند ؟

3 – چگونه چربیهای سیر نشده را می توان به چربیهای سیر شده تبدیل کرد ؟

 

ارائه تکلیف :

درس جلسه آینده ، انواع لیپیدها ونقش آنها می باشد .

برای مرور درس این جلسه و در جهت کسب آمادگی برای جلسه آینده :

لطفاً :

1 – لیستی از چربیهای سیر شده و سیر نشده ای که در خانه مصرف می کنید تهیه کرده و به کلاس بیاورید .

2 – لیستی از لیپیدهایی که در طبیعت وجود دارد تهیه کنید.